Dag van de Wetenschap 2024
Op zondag 26 november liet Vlaanderens grootste wetenschapsevent je - gratis en voor niets - een kijkje nemen achter de schermen van diverse labo's, universiteiten, musea, en bedrijven. Het was een mix van lezingen, workshops, games, podcasts, rondleidingen, en shows. Allemaal met één overduidelijke boodschap: zonder wetenschap staan we nergens! En natuurlijk was VIB ook van de partij.
In Brussel, Gent, en Leuven inspireerden onze collega's jong en oud met boeiende workshops. Met het verkennen van antibiotica en kankeronderzoek, het ervaren van een echte wetenschappelijke escape room, lezingen, en maatschappelijk relevante debatten, konden bezoekers zich de hele dag onderdompelen in de wereld van de wetenschap.
We deden ook mee met ons Grand Challenges programma. Een succesvolle quiz in Leuven zorgde voor levendige interactie, terwijl de jongste bezoekers in Gent zich echte wetenschappers voelden in de fotohokjes.
We genoten met volle teugen van deze dag en kijken al reikhalzend uit naar de editie van volgend jaar. Het onderzoek bij VIB gaat door, zodat we binnen een jaar nieuwe ontdekkingen en activiteiten aan het publiek kunnen tonen. Tot in 2025 op Dag van de Wetenschap!
Dit waren de activiteiten in de verschillende steden:
Gent
1. De Grand Challenges Booth
Hoe maken we duurzame huisdierenvoeding uit gisten? Eten we binnenkort allemaal Vlaamse soja(producten)? Hoe geven we de juiste therapie aan de juiste kankerpatiënt? Deze en nog veel meer relevante vragen staan centraal in ons VIB Grand Challenges Programma. Met onze projecten proberen we oplossingen te vinden voor grote uitdagingen ('grand challenges') uit onze maatschappij, zoals betere medicijnen of duurzamere voeding. Hiervoor werken VIB wetenschappers samen met wetenschappers, dokters of andere experten, en gaan ze regelmatig in gesprek met patiënten, landbouwers of burgers. Via onze interactieve opstelling kan je zelf alles ontdekken over onze interessante projecten.
In onze fotobooth kies jij de accessoires en achtergrond om je een echte wetenschapper te voelen. Vragen? Stel ze aan onze onderzoekers. Geen vragen meer? Vul dan onze miniquiz in en win een hippe VIB-prijs!
2. De wondere wereld van de rhizosfeer
Hoe kunnen we planten helpen groeien? Duik in de wonderlijke wereld van rhizobacteriën en kom het ontdekken op deze stand met een demo met wortelknolletjes onder microscoop, een demo met planten die verschillende bacteriebehandelingen kregen, leerrijke posters, een bordspel, en zoveel meer! We vertellen je ook graag over de podcast die we maakten.
3. Verborgen plantenleven
Kom kijken naar het verborgen plantenleven van wortels.
De wetenschappers laten je er het belang van zien voor de huidige en toekomstige landbouw.
Via speciale technieken wordt levend materiaal opgegroeid zodat je op de Dag van de Wetenschap kunt zien wat normaal niet mogelijk is!
Of... waag je aan de puzzels waarbij je moet je ontdekken wat het juiste wortelstelsel is bij de juiste bovengrondse delen.
4. Hoe genezen wonden?
Onze huid wordt constant blootgesteld aan heel wat schadelijke invloeden uit de omgeving. Wij onderzoeken hoe de huid zich beschermt tegen onder andere schadelijke straling van zonlicht en hoe de huid herstelt na verwonding. Kijk mee door de microscoop om te zien hoe wondgenezing eruit ziet binnenin de huid en wat er gebeurt als het foutloopt!
5. De microcast
Heb je je ooit al afgevraagd waarom bananensnoepjes niet echt naar banaan smaken? Waar de typische geur van een bos vandaan komt? Of welke microben allemaal leven op je favoriete viervoeter? Dat en veel meer vragen worden beantwoord in onze podcast, De Microcast!
De Microcast werd opgericht door 5 doctoraatsstudenten aan de UGent. In elke aflevering nemen we een of meerdere micro-organisme(n) onder de loep, met onderwerpen zoals het gebruik van microben in de gezondheidszorg, afvalverwerking of ruimtevaart maar ook over schattige waterbeertjes of de veroorzakers van de pest, de plaag of de cholera. Wil je graag eens meemaken hoe de opname van zo’n aflevering er aan toe gaat en deel uitmaken van ons allereerste live publiek? Hier is je kans!
6. De zoektocht naar de verschillende cellen in de (zieke) lever
De lever is het grootste solide orgaan in ons lichaam. De lever is niet alleen groot, maar heeft ook tal van belangrijke functies in ons metabolisme.
We kunnen dit orgaan dus echt niet missen, maar toch zijn leverziektes een steeds groter probleem aan het worden in onze wereld. Ons labo doet onderzoek naar de cellen in zowel gezonde als zieke levers. Welke cellen zijn aanwezig in de gezonde en zieke lever? Zijn bepaalde cellen de grote boosdoeners in bepaalde aandoeningen? Laten we dit samen uitzoeken!
7. De link tussen darmen en hersenen: meer dan een buikgevoel
Onze darmen zitten vol piepkleine bewoners: bacteriën. Deze zijn niet alleen van belang bij onze vertering, maar hebben ook een invloed hebben op onze algemene gezondheid. Zo is er meer en meer bewijs dat verschillende hersenaandoeningen, waaronder de ziekte van Alzheimer en Parkinson, gedeeltelijk hun oorsprong vinden in onze darmen. In ons lab bestuderen we hoe dit mogelijk is en vooral hoe dit voorkomen zou kunnen worden. Na deze presentatie zal je zeker geloven dat je steeds je buikgevoel moet volgen!
Leuven
1.De VIB Grand Challenges quiz
Ben jij de 'Slimste Mens'? Ken je elk antwoord van 'Trivial Pursuit'? Of wil je gewoon een toffe VIB prijs winnen? Dan is de VIB Grand Challenges Quiz écht iets voor jou! Met onze projecten proberen we oplossingen te vinden voor grote uitdagingen ('grand challenges') uit onze maatschappij, zoals betere medicijnen of duurzamere voeding. Onze gekke quizmaster organiseert de hele namiddag (13-17u) korte quizrondes met allerlei leuke vragen in verschillende relevante thema's. Doe mee een win een hippe VIB-prijs!
2. Van bacterie tot antibiotica
Bacteriën en virussen, ook kinderen hebben er letterlijk en figuurlijk de mond van vol. Maar wat zijn dat nu eigenlijk voor rare beestjes?
Zijn het alleen maar slechteriken zoals het coronavirus of kunnen ze ook nuttig zijn? En wat zijn antibiotica? Op al deze en nog vele andere vragen krijg je een antwoord in het laboratorium voor biomoleculaire ontdekking en engineering.
Maak kennis met de wondere wereld van de microben aan de hand van proefjes en visualiseer het DNA van een kiwi.
3. Ontmoet het Leuven Kankerinstituut: van wetenschap tot patiëntenzorg
Benieuwd hoe we bij het Leuven Kankerinstituut streven naar meer gerichte, doeltreffende en gepersonaliseerde behandelingen voor patiënten met kanker? Bezoek dan zeker onze infostand op de Dag van de Wetenschap! Duik in onze onderzoekscyclus en ontdek hoe wij wetenschappelijke doorbraken vertalen naar betere zorg voor onze patiënten. We tonen je ook enkele zorginitiatieven die elke dag het verschil maken.
Breng je kinderen mee? Aan onze stand kunnen kinderen vanaf 8 jaar luisteren naar onze podcast "Hoezo, kanker?", een boeiende en leerzame podcast die we samen met het Geluidshuis hebben gemaakt. ?
Brussel
1.DNA shooter game (VR)
Genen zijn de stukken DNA die de code bevatten voor elk één eiwit. Die code bestaat uit een reeks letters: G, T, C en A. De volgorde van telkens drie letters bepaalt uiteindelijk hoe het eiwit eruit ziet. Om van DNA een eiwit te maken wordt eerst een 'kopietje' gemaakt van die code: het RNA. Daarna wordt het RNA, per groepje van drie letters, afgelezen en vertaald in aminozuren - de bouwstenen van eiwitten - en uiteindelijk in een eiwit. Translatie heet dat proces.
Deze kennis kun je nu gebruiken om in virtual reality (VR) een eiwit te bouwen. Deze activiteit is geschikt voor deelnemers vanaf 12 jaar.
2. Escape Lab: DNA en eiwitten
Tijdens een onderzoek in het laboratorium wordt Professor X. Ray plotseling erg ziek ... Misschien kan jij hem helpen.
Ben je ouder dan 14 jaar, gebruik dan je kennis over DNA, eiwitten, bacteriën en antibiotica om het juiste medicijn te vinden en uit onze escape room te ontsnappen!
Ben je jonger, dan kan je met behulp van een chatbot ook digitaal de professor redden!