De ontdekking die aan de wieg stond van de plantenbiotech

De ontdekking hoe planten genetisch gewijzigd kunnen worden, is een klassiek voorbeeld van hoe door nieuwsgierigheid gedreven onderzoek tot belangrijke wetenschappelijke doorbraken kan leiden. Naast nieuwe toepassingen in de landbouw, heeft deze nieuwe technologie ook belangrijke verwezenlijkingen in fundamenteel en toegepast onderzoek mogelijk gemaakt.

Tot 1983 kon men enkel nieuwe plantvariëteiten bekomen door klassieke veredelingstechnieken. Marc Van Montagu en Jeff Schell toonden in hun labo aan de Gentse universiteit aan dat het mogelijk was om nieuwe genen (en dus eigenschappen) op een stabiele manier in planten binnen te brengen. Ze zetten hier de bodembacterie Agrobacterium voor in. Dit pionierswerk was het begin van een nieuw tijdperk van plantenwetenschap en van planten wijzigen.

Samen met Luis Herrera-Estrella (momenteel directeur in het Nationaal Polytechnisch Instituut in Irapuato, Mexico) en Ann Depicker (momenteel groepsleider  in het VIB Departement Planten Systeembiologie, UGent), bewezen Marc Van Montagu en Jeff Schell dat ze het zogenaamde Ti-plasmide van Agrobacterium konden gebruiken om nieuwe genen in te brengen in het DNA van een tabaksplant. Ze publiceerden deze resultaten op 19 mei 1983 in het wetenschappelijk toptijdschrift Nature. Minder dan een week later publiceerde een andere onderzoeksgroep gelijkaardige resultaten in Science, een ander toptijdschrift. Hieruit blijkt duidelijk dat er in de onderzoekswereld van toen een intense competitie bestond rond dit thema. 

Krachtig middel voor onderzoek

De interactie tussen planten en Agrobacterium is een zeer interessant biologisch fenomeen en de studie ervan heeft geleid tot heel wat wetenschappelijke inzichten. Zo begrijpen we nu dat bacteriegenen zich kunnen integreren in het DNA van een plant en van daaruit een effect kunnen uitoefenen op plantengroei, weten we nu meer over hoe planten en microben in de bodem met elkaar communiceren. Deze nieuwe technologie maakt het onderzoekers ook mogelijk plantenprocessen zeer gedetailleerd te bestuderen. Veel van onze huidige kennis over de groei en ontwikkeing van planten en van hoe ze reageren op ziekteverwekkers of stress, hebben we opgedaan doordat we planten genetisch kunnen wijzigen.

 

Een ontdekking met een enorme impact op de landbouw wereldwijd

Het genetisch wijzigen van gewassen heeft de landbouwwereld getransformeerd. Vandaaag de dag worden er op grote schaal genetisch gewijzigde gewassen geteeld (o.a. mais, soja, katoen, rijst en granen).