Wie lift er mee op de huisvlieg?

8 november 2019
Wetenschappers van het VIB-KU Leuven Centrum voor Microbiologie hebben ontdekt dat huisvliegen echte taxi’s zijn voor microben. En het maakt hen niet veel uit welke passagiers ze meenemen. Gisten, schimmels, en zelfs ziekmakende bacteriën worden allemaal getransporteerd op het lichaam van de vliegen. In de ingewanden van de vliegen overleven echter enkel specifieke microben. Het onderzoek verschijnt in het vakblad BMC Microbiome.

Passagiers van de vlieg

Het is een zonnige zomerdag en je nodigt mensen uit voor een barbecue. Een dikke zwarte huisvlieg landt op je bord en wandelt enkele seconden rond op je voedsel. Zou je er nog steeds van eten? Rahel Park (VIB-KU Leuven Centrum voor Microbiologie) bekeek de microben op en in het lichaam van huisvliegen in detail.

Ze identificeerde specifieke microbensamenstellingen die gelinkt waren aan de oorsprong van de vliegen. In het algemeen is de portie ziekmakende microben redelijk laag in de hele gemeenschap van vlieg-gerelateerde microben. Maar in een omgeving rijk aan microben pikken vliegen gemakkelijk passagiers op waardoor ze transporteurs van ziekte kunnen worden tijdens een ziekte-uitbraak.

Vliegen vangen en microben identificeren

Huisvliegen leven liefst in de buurt van mensen, zoemend boven rottend materiaal, vuilnis, uitwerpselen, en voedingsmiddelen. Ze komen wereldwijd voor en dragen verschillende microben waarvan sommigen ziekten kunnen veroorzaken. Ondanks het feit dat ze zo wijdverspreid zijn, was er niet veel gekend over hun rol as ‘microbentaxi’. Om hier iets aan te doen, verzamelde het team meer dan 400 vliegen in België en Rwanda, in drie verschillende omgevingen – koe-boerderijen, huizen, en ziekenhuizen.

“Het was een interessante vliegenjacht,” zegt Rahel Park, hoofdauteur van de studie. “We moesten elke vlieg individueel vangen, soms terwijl we een schop van een koe moesten ontwijken. Daarna vervoerden we de vliegen naar het lab – in Rwanda in een ijskoeler achterop een motorfiets. Dan onderzochten we de bacteriën en schimmels in en op de vliegen met de recentste DNA-analysetechnieken.”

Vanbinnen en vanbuiten

“De resultaten tonen aan dat de algemene samenstelling van bacteriesoorten binnenin de vlieg redelijk gelijkaardig is in de verschillende landen en omgevingen. Dit suggereert dat, zoals bij mensen, de soorten microben die binnenin de vlieg leven er speciaal voor zijn aangepast. De buitenkant van vlieg was echter een heel ander plaatje. Hier vonden we een enorme verscheidenheid aan microben,” zegt prof. Kevin Verstrepen, die het onderzoek leidde samen met prof. Jeroen Raes (beiden van het VIB-KU Leuven Centrum voor Microbiologie) en prof. Bart Lievens (KU Leuven Departement Microbiële en Moleculaire Systemen).

Prof. Verstrepen vult aan: “Interessant genoeg was dat de vliegen uit gelijkaardige omgevingen gelijkaardige microben gemeenschappen met zich meedroegen, wat aangeeft dat microben uit de omgeving gemakkelijk kunnen meeliften op vliegen, zeker in omgevingen met rottend organisch materiaal en uitwerpselen, zoals boerderijen. De schimmels varieerden naargelang het land en de omgeving, zowel op als in de vliegen. Zij zijn dus waarschijnlijk eerder lifters dan inwoners.”

Het onderzoek bevestigt dus het idee dat vliegen taxi kunnen spelen voor ziekmakende microben tijdens ziekte-uitbraken wanneer de omgeving vol zit met ziektedragers.

 Publicatie

Microbialcommunities of the house fly Musca domestica vary with geographical locationand habitat, Park et al., Microbiome2019

Financiering

Werk in het labo van prof. Kevin Verstrepen wordt ondersteund door VIB, KU Leuven, FWO, VLAIO en de European Research Council (ERC) Consolidator Grant CoG682009.


 ​Video: Wetenschap Uitgedokterd​

​​​

rahelpark-klein.png
Rahel Park