Suikerziekte wordt gekenmerkt door bijzondere darmflora

26 september 2012
​Of je een verhoogd risico loopt op het ontwikkelen van diabetes type 2, kan in de toekomst misschien afgeleid worden uit de samenstelling van je darmflora. Dat blijkt uit nieuw metagenomics onderzoek van een internationaal consortium van wetenschappers, waaronder Jeroen Raes, verbonden aan VIB en Vrije Universiteit Brussel. Metagenomics is de studie van het genetisch materiaal van complete ecosystemen, in dit geval de darm van de mens. Dit onderzoek verschijnt in het toonaangevende tijdschrift Nature.

Diabetes type 2
Diabetes een ongeneeslijke stofwisselingsziekte waarbij het lichaam onvoldoende energie uit suikers kan halen. Vooral diabetes type 2 is de laatste jaren een alarmerend wereldwijd probleem geworden. Er is een enorme stijging van het aantal diabetes type 2 patiënten, zelfs op jongere leeftijd. Zowel erfelijke factoren als omgevingsfactoren spelen een rol bij het ontwikkelen van de ziekte. Tot nu toe focusten wetenschappers zich voornamelijk op het identificeren van genetische merkers bij de mens zelf. Recent onderzoek heeft echter aangetoond dat ook andere factoren zoals de darmbacteriën een rol spelen bij het ontwikkelen van diabetes type 2.

Metagenomics
Om het effect van de darmflora op onze gezondheid te achterhalen, zijn de laatste jaren wereldwijd enorme inspanningen geleverd. Om de biljoenen bacteriën in en op ons lichaam (het menselijke microbioom) in kaart te brengen, wordt tegenwoordig de genetische informatie van alle bacteriën samen onderzocht (metagenomics). Een recente metagenomics-studie waar Jeroen Raes aan meewerkte, toont aan dat mensen onderverdeeld kunnen worden in 3 groepen op basis van de bacteriën in hun dikke darm, de zogenaamde enterotypes.

Studie darmflora diabetes type 2 patiënten
In de huidige studie identifieren Jeroen Raes, Gwen Falony, Shujiro Okuda samen met hun collega’s van het Beijing Genomics Institute (BGI, Shenzen, China) bepaalde bacteriegenen als merkers voor diabetes type 2. Daarvoor onderzochten zij darmstalen van 345 Chinese patiënten met diabetes type 2.

Dit onderzoek geeft aan welke de typische kenmerken zijn van de darmflora van diabetes type 2 patiënten. “Het is een typische flora voor iemand met een milde vorm van darmontsteking” zegt Jeroen Raes. “Nu is het belangrijk om ook in de Westerse bevolking te gaan kijken of deze merkers even voorspellend kunnen zijn – dan ligt de weg naar vroege diagnostische tests open”. Bovendien kan deze microbioomstudie ook als voorbeeld dienen voor toekomstig onderzoek naar merkers van andere aandoeningen, werk dat reeds volop aan de gang is in het VIB-lab, onder meer aan de hand van het Vlaams Darmfloraproject.

Onderzoek