Onderzoekers ontdekken hoe twee genen samen leukemie aanwakkeren

20 maart 2018
Een team onderzoekers aan het VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie, onder leiding van Prof. Jan Cools, zijn een stap dichter bij het begrijpen van acute lymfatische leukemie – een agressieve vorm van bloedkanker. De genen die aan de basis van verschillende kankers liggen, zijn al langer gekend, maar voor het eerst toont het internationale team nu aan hoe het samenspel van twee genen de ziekte nog versnelt. Hun inzichten zijn gepubliceerd in het gerenommeerde vaktijdschrift Cancer Discovery.

Acute lymfatische leukemie is een van de vaakst voorkomende kankers bij kinderen: elk jaar komen er zo’n 100 patiënten bij. Hoewel de ziekte doeltreffend bestreden kan worden door chemotherapie, zijn de bijwerkingen ervan op lange en korte termijn niet te overzien. Om betere therapieën te kunnen ontwikkelen, onderzochten Prof. Jan Cools en zijn team de precieze interactie tussen de genen die de ziekte veroorzaken.

Gen-specifieke mutaties
Leukemie ontstaat wanneer een opeenstapeling van genetische mutaties ervoor zorgt dat immuuncellen zich ontwikkelen tot agressieve kankercellen. Recent onderzoek slaagde erin de locatie van die mutaties vast te pinnen op specifiek stukjes DNA zoals JAK3/STAT5.

Prof. Jan Cools (VIB-KU Leuven): “De JAK3/STAT5 mutaties spelen een cruciale rol in de ontwikkeling van de ziekte, doordat ze de groei van de leukemiecellen stimuleren. Ons onderzoek toont aan dat patiënten met precies deze mutaties, vaak ook veranderingen vertonen in een ander gen, nl. HOXA9.”

Een plus een is drie
Het team wetenschappers creëerde een model met mutaties in beide genen – JAK3/STAT5 en HOXA9 – om de interactie tussen de twee verder te onderzoeken. 

Dr. Charles de Bock (VIB-KU Leuven): “Wat bleek: HOXA9 versterkt het effect van JAK3/STAT5 mutaties op de kankerontwikkeling. Dat betekent dat de combinatie van de mutaties ervoor zorgt dat de ziekte zich sneller ontwikkelt en een agressiever karakter krijgt. Onze bevindingen zijn een belangrijke stap vooruit in de zoektocht naar gerichte therapieën voor leukemie.” 

Het labo van Jan Cools maakt deel uit van het VIB-KU Leuven Centrum voor Kankerbiologie.

---

Publicatie
​HOXA9 cooperates with activated JAK/STAT signaling to drive leukemia development, de Bock et al., Cancer Discovery 2018

Vragen
Een doorbraak in onderzoek betekent niet hetzelfde als een doorbraak in de geneeskunde. De verwezenlijkingen van VIB-onderzoekers kunnen de basis vormen voor nieuwe therapieën, maar het ontwikkelingstraject neemt nog jaren in beslag. Dit kan veel vragen oproepen. Daarom vragen we u om in uw reportage of artikel te verwijzen naar het e-mailadres dat VIB hiervoor ter beschikking stelt. Iedereen kan er met vragen omtrent dit en ander medisch gericht onderzoek terecht: patienteninfo*Replace*With*At*Sign*vib.be.


Jan Cools
©VIB-Ine Dehandschutter