Onderzoekers VIB, KU Leuven en ULB brengen genetische afwijkingen in kaart die kunnen leiden tot frequente vorm van huidkanker

13 juli 2015
​Een team van wetenschappers verbonden aan VIB, (het Vlaams Instituut voor Biotechnologie), KU Leuven en Université libre de Bruxelles, ULB heeft de genetische afwijkingen in kaart gebracht die een rol spelen in de ontwikkeling van een belangrijk huidkankertype bij muizen dat ook model staat voor vele andere soorten kanker. De onderzoeksresultaten effenen het pad voor een betere afstemming van muizenmodellen op mensen en kunnen op termijn de basis vormen voor nieuwe kankertherapieën. Het onderzoeksrapport verschijnt deze week in het vakblad Nature Medicine.

Plaveiselcelcarcinoom is een van de meest frequente huidkankers, naast basaalcelcarcinoom en melanoom. Jaarlijks wordt de ziekte vastgesteld bij ruim een half miljoen mensen wereldwijd. De ontwikkeling van plaveiselcelcarcinoom wordt in de hand gewerkt door een reeks genetische afwijkingen. Die maakt die mensen kwetsbaarder voor kankerverwekkers zoals tabak en uv-straling.

Vertaling van muizenmodellen naar mensen
Basisonderzoek naar plaveiselcelcarcinoom is hoofdzakelijk gebaseerd op een muizenmodel met een chemisch geïnduceerde vorm van de kanker. Omdat kanker in dit muizenmodel makkelijk geïnduceerd wordt, is dit het meest gebruikte model voor kankeronderzoek wereldwijd. Zo is het ook belangrijk bij onderzoek naar longkanker, hoofd-en hals kanker en andere vormen van huidkanker. Tot voor kort was het echter onduidelijk of de genetische afwijkingen die een rol spelen bij deze muizen dezelfde zijn als bij mensen. Een team onder leiding van Prof Cédric Blanpain (WELBIO/Université libre de Bruxelles, ULB) en Prof Diether Lambrechts (VIB/KU Leuven) bracht hier nu verandering in.

Cédric Blanpain (WELBIO/Université libre de Bruxelles, ULB): Dankzij een klare kijk op het genetisch landschap van muizen begrijpen we de oorzaken van hun kankerontwikkeling en -uitzaaiing veel beter. En de gelijkenissen met mensen is zeer groot. Met de onderzoeksresultaten kunnen we muizenmodellen verder verfijnen om nog dichter aan te sluiten bij mensen.

Treffende gelijkenissen
Eerdere studies focusten op één bepaald gen of een combinatie van genen. Het gebruik van de nieuwste technologieën en tools maakte het mogelijk om voor het eerst een totaalbeeld van alle genetische afwijkingen te creëren. Hieruit bleek dat de afwijkende genen bij plaveiselcelcarcinoom voor muizen en mensen in grote lijnen dezelfde zijn. De resultaten bevestigen de relevantie van de muizenmodellen voor verder onderzoek naar kanker.

Diether Lambrechts (VIB/KU Leuven):Deze ontdekking is het resultaat van een uitstekende samenwerking tussen en de gedeelde expertise van twee Belgische labs. Onze resultaten zullen de basis vormen voor tal van toekomstige onderzoeken naar de ontwikkeling van tumoren. Op termijn zal dit ook bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe therapieën voor kankerpatiënten.


Diether Lambrechts
©VIB, 2015