Hoe het gezinsleven ook je immuunsysteem vormgeeft

15 februari 2016

Samen een kind grootbrengen heeft een grotere impact op je immuunsysteem dan een zware buikgriep. Die verrassende conclusie is het resultaat van een onderzoek onder leiding van Prof. Adrian Liston (VIB/KU Leuven). In samenwerking met het Britse Babraham Institute uit het Verenigd Koninkrijk nam hij de immuunsystemen van 670 mensen uit uiteenlopende leeftijdsgroepen onder de loep. De resultaten van het onderzoek werden gepubliceerd in het internationale vaktijdschrift Nature Immunology. In samenwerking met het Britse Babraham Institute uit het Verenigd Koninkrijk nam Adrian Liston de immuunsystemen van 670 mensen uit uiteenlopende leeftijdsgroepen onder de loep. De resultaten van het onderzoek werden gepubliceerd in het internationale vaktijdschrift Nature Immunology.

Het immuunsysteem beschermt ons lichaam tegen kwaadaardige cellen en bacteriën. Hoe sterker dat systeem, hoe minder vatbaar we zijn voor ziekten. Immuunsystemen kunnen sterk verschillen van persoon tot persoon, maar zijn over het algemeen vrij stabiel. De toediening van een griepvaccin kan het bijvoorbeeld tijdelijk uit balans brengen, maar het systeem keert vrij snel terug naar de oorspronkelijke staat.

Het team van Prof. Liston wilde weten welke factoren de grootste impact hebben op die balans en kwamen tot een verrassende conclusie: naast factoren zoals leeftijd, geslacht of overgewicht blijkt het samen opvoeden van een kind zeer belangrijk voor ons immuunsysteem.

Meer dan grijze haren
De cijfers liegen er niet om: hoewel iedereen een uniek immuunsysteem heeft, vertonen twee personen die samen een kind grootbrengen 50% minder variatie. De onderzoekers stelden vast dat de immuunsystemen van mensen die langdurig met elkaar samenleven, geleidelijk dezelfde kenmerken beginnen te vertonen. En die evolutie doet zich het sterkst voor nadat men ook een kind op de wereld zet en het samen opvoedt.

Prof. Adrian Liston (VIB/KU Leuven): “Nooit eerder werden de afweersystemen van twee biologisch onverwante personen die dicht bij elkaar leven zo grondig vergeleken. We weten allemaal dat jonge ouders slaaptekort en grijze haren riskeren, maar dat de impact op hun immuunsystemen groter is dan een zwaar geval van buikgriep is toch frappant.”

Ook leeftijd is cruciaal
De deelnemers aan deze studie waren tussen 2 en 86 jaar oud. Ze werden drie jaar lang gevolgd. Door de staat van hun immuunsystemen regelmatig te controleren, stelden de onderzoekers vast dat mensen doorgaans over vrij stabiele afweersystemen beschikken.

Prof. Adrian Liston (VIB/KU Leuven): “Allerlei factoren spelen in op ons immuunsysteem. Erfelijke eigenschappen vormen daar verrassend genoeg maar een klein deel van. Andere elementen, zoals leeftijd, geslacht en zwaarlijvigheid hebben een veel grotere impact. Bij oudere mensen reageert het lichaam bijvoorbeeld minder goed op vaccinaties en is het minder bestand tegen infecties. Naast het gezinsleven speelt dus ook leeftijd een bepalende rol.”

Relevante publicatie
The human immune system is robustly maintained in multiple equilibriums by age and cohabitation.
Carr et al., (2016)  Nature Immunology

Animatie van dit proces


©VIB



Illustratie van hoe de immuunsystemen van twee individuen in een relatie over de tijd naar elkaar toe evolueren en gelijkaardig worden nadat ze samen een kind gekregen hebben.

Het veld stelt de immunologische ruimte voor. Ons immuunsysteem vertoont kleine variaties van dag tot dag, maar de grootste verandering, getoond door de convergentie van de rode en blauwe weg, is de introductie van een kind (roze flash). Na de geboorte groeien de twee individuen significant meer naar elkaar toe in de immunologische ruimte.

©VIB

Download HR-file