Chinese onderzoeker claimt eerste CRISPR-baby gemaakt te hebben

26 november 2018

​In China hebben onderzoekers gemeld dat de allereerste genome edited mensen geboren zijn: een tweeling, twee meisjes. De genoombewerkingsprocedure was onderdeel van een IVF-procedure. Nadat de spermacel in de eicel was geïntroduceerd, werden ook de componenten geïntroduceerd waarmee een doelgerichte kleine wijziging aan het erfelijk materiaal van het embryo werd doorgevoerd. Voordat het embryo in de baarmoeder werd teruggeplaatst hebben de onderzoekers één cel bij het embryo weggenomen en gecontroleerd of enkel de gewenste wijziging was doorgevoerd en er geen andere wijzigingen aan het erfelijk materiaal hadden voorgedaan. Die controle is nadat de baby’s geboren werden, nog eens uitgevoerd.

Nota bene: Bovenstaande is wat de onderzoekers in China gemeld hebben. Er is op dit moment nog geen onafhankelijke wetenschappelijke bevestiging van het feit dat de eerste genoombewerkte mens zou zijn geboren. Het werk is ook nog niet in een peer reviewed wetenschappelijk tijdschrift gepubliceerd.

Aangezien dit nieuws vragen oproept, wensen we graag wat achtergrondduiding te geven:

  • In veel landen is het wettelijk verboden om bij de mens genetische wijzigingen aan te brengen die doorgegeven worden aan het nageslacht (‘kiembaan-gentherapie’).
  • Voordat een behandeling op de mens kan worden toegepast, moeten wettelijk gezien heel wat fasen doorlopen worden. Er moet eerst pre-klinisch onderzoek plaatshebben, daarna drie fasen van klinisch onderzoek, en daarna is er ook nog een markttoelating noodzakelijk vooraleer een behandeling in de praktijk grootschalig mag worden toegepast.
  • In België bestaat de Wet op onderzoek op embryo’s in vitro, die het gebruik van embryo’s voor onderzoeksdoeleinden reguleert. Onderzoek op embryo’s is enkel onder zeer strikte voorwaarden toegelaten. De wet regelt niet het in de praktijk toepassen van therapieën op embryo’s. Dat valt onder de reguliere wetgeving inzake het op de markt brengen van geneesmiddelen en andere therapieën.
  • Klinisch onderzoek dat betrekking heeft op genoombewerking bij de mens, moet door een ethische commissie worden goedgekeurd. Het lijkt uiterst onwaarschijnlijk dat in België vandaag een ethische commissie genoombewerking voor een zwangerschap, goed zou keuren.
    • De edit die de Chinese onderzoekers hebben doorgevoerd in het zogenoemde CCR5-gen komt van nature al bij de mens voor. Ze komt in iets hogere frequentie voor bij Scandinaviërs. De edit heeft tot gevolg dat HIV niet meer aan de witte bloedcellen kan aanhechten en als gevolg daarvan de mens niet meer succesvol kan infecteren.
  • Er is al een aantal jaren een meer diepgaande discussie aan de gang over het al dan niet verantwoord zijn van genoombewerking bij de mens. Leidende organisaties in die discussie zijn de National Academy of Sciences (NAS) en National Academy of Medicine (NAM) uit de VS, de Royal Society uit de UK en de Academy of Sciences of Hong Kong.
  • Van 27-29 November 2018 vindt in Hong Kong de ‘Second International Summit on Human Genome Editing’ plaats. Een quote van wat de website van deze summit vermeldt: “Since the first international summit was held in 2015 in Washington, D.C., research on human genome editing has continued to advance rapidly. However, many questions remain about the science, application, ethics, and governance of human genome editing. Of particular concern is the possibility of heritable genome editing, which would alter the human germline, and applications for purposes other than to treat disease or disability”.
  • De NAS en NAM hebben in 2017 een lijvig rapport uitgebracht over ‘science, ethics and governance of human genome editing’. Daarin wordt een hele lijst aanbevelingen gedaan over de voorwaarden waaronder klinische proeven die tot doel hebben ziektes te bestrijden of te voorkomen, gedaan.
  • Er wordt in ethisch opzicht een onderscheid gemaakt tussen genoombewerking voor zwaarwegende, levensbedreigende erfelijke ziekten waarvoor geen behandeling bestaat en voor editing die tot doel heeft om minder zwaarwegende zaken aan te pakken, of die zelfs tot doel heeft de mens te verbeteren (‘enhancement’).
  • De CCR5-modificatie kan niet gezien worden als het behandelen of voorkomen van een (zware) erfelijke ziekte. Het is een modificatie waarmee het ziek worden als gevolg van een infectieziekte voorkomen wordt.

Bronnen
https://apnews.com/4997bb7aa36c45449b488e19ac83e86d
https://youtu.be/th0vnOmFltc
https://youtu.be/phHFQ2WSllY
https://www.technologyreview.com/s/612458/exclusive-chinese-scientists-are-creating-crispr-babies/





CRISPR/CAS techniek