Blokkering zuurstofsensor PHD2 remt uitzaaiing borstkanker af

30 juli 2015
​Onderzoekers van het VIB en de KU Leuven hebben aangetoond dat het vermogen van borstkankers om te metastaseren (zich uit te zaaien) naar andere delen van het lichaam belemmerd kan worden door de expressie van zuurstofsensor PHD2 te verlagen. Borstkanker is de op een na dodelijkste kanker bij vrouwen, hoofdzakelijk door uitzaaiing. Deze resultaten wijzen erop dat PHD2-inhibitie een veelbelovend therapeutisch potentieel heeft. De studie werd gepubliceerd in het toonaangevende medische vaktijdschrift Cell Reports, dat bericht over baanbrekend biologisch onderzoek.

Dit is de eerste studie waarbij het effect van geblokkeerde PHD2-expressie wordt nagegaan in een model met spontane borstkanker. Dit is een betere imitatie van menselijke kankers dan de modellen met getransplanteerde tumoren gebruikt in eerder onderzoek. De studie leidde tevens tot de vaststelling dat stromale fibroblasten – cellen die kankerweefsel ondersteunen en de verspreiding van kankercellen in de hand werken – een onverwachte rol blijken te spelen.

Algehele PHD2-inhibitie remt uitzaaiing veilig af
Een onderzoeksteam onder leiding van Peter Carmeliet (VIB/KU Leuven) heeft ontdekt dat genetische blokkering van PHD2 leidt tot aanzienlijk minder metastase van borstkanker, de grootste doodsoorzaak bij borstkankerpatiënten. Alle vooruitgang op het vlak van borstkankertherapie ten spijt is er nog steeds geen oplossing voor de grote medische behoefte aan een efficiënte behandeling om de uitzaaiing van borstkanker te verhinderen. Uit het onderzoek is bovendien gebleken dat geblokkeerde PHD2-expressie de tumorgroei niet stimuleert, en dus een veilige therapeutische benadering is. Hiermee worden de strijdige resultaten van eerdere experimenten met suboptimale tumormodellen weerlegd.

De vluchtroutes van kanker versperren
De studie toont aan dat PHD2-inhibitie uitzaaiing tegengaat via twee geheel nieuwe mechanismen: door de tumorbloedvaten te normaliseren, en door de ‘door kanker geactiveerde fibroblasten’ te inactiveren. In tumoren worden de ondersteunende fibroblasten sterk geactiveerd om bindweefsel aan te maken dat door kankercellen wordt gebruikt als ‘snelweg’ om te ontsnappen naar afgelegen organen. De meeste bestaande kankerbehandelingen richten zich echter op de kwaadaardige kankercellen en niet op hun buren, de door kanker geactiveerde fibroblasten. Sterker nog, er bestaat geen enkele behandeling die deze fibroblasten inactiveert om uitzaaiing tegen te gaan.



Immunokleuring voor het markeren van kanker-gerelateerde fibroblasten (zichtbaar in rood en groen) in een model met spontane borstkanker


Peter Carmeliet (VIB/KU Leuven): “Wij hebben vastgesteld dat de uitzaaiing van borstkanker op twee manieren wordt geremd wanneer we zuurstofsensor PHD2 blokkeren: ten eerste helpt dit de bloedvaten in tumoren terug te keren naar hun normale, sterkere toestand, waardoor kankercellen minder kans hebben om door de vaatwand te ontsnappen, en ten tweede verhindert dit dat kankercellen aangrenzende geactiveerde fibroblasten overmeesteren en de instructie geven om snelwegen van bindweefsel aan te leggen, via dewelke kankercellen naar andere delen van het lichaam kunnen migreren.”

PHD2-inhibitoren worden momenteel getest in de kliniek voor de behandeling van bloedziekten (anemie of bloedarmoede).

Deze studie, die in juli 2015 werd gepubliceerd in het vakblad Cell Reports, effent de weg voor verder onderzoek naar het therapeutische potentieel van PHD2-inhibitie bij de behandeling van borstkanker bij de mens.

Koninklijke erkenning voor baanbrekend kankeronderzoek
Eerder deze maand heeft koning Filip van België zijn lof geuit voor de jarenlange toewijding van dr. Carmeliet, en zijn inzet bij het ontrafelen van de mysteries van kanker en de rol die de vorming van nieuwe bloedvaten (angiogenese) speelt bij deze dodelijke ziekte.

Frans van Daele (kabinetschef van koning Filip van België): “Zijne Majesteit is verheugd zijn erkenning te uiten voor de rol van dr. Carmeliet als wetenschappelijke pionier en ambassadeur. Hij zet zich met toewijding in voor de bevordering van kwaliteitsvol onderzoek dat kan leiden tot de klinische ontwikkeling van levensreddende therapieën die de samenleving ten goede komen.”

Baron Carmeliet – zoals hij zichzelf nu mag noemen – zegt zeer vereerd te zijn en is van plan nog vele jaren verder onderzoek te doen naar de precieze werkingsmechanismen van kanker.

Publicatie
The Cancer Cell Oxygen Sensor PHD2 Promotes Metastasis via Activation of Cancer-Associated Fibroblasts, Kuchnio et al., Cell Rep. 2015



-----------------------
Peter Carmeliet is organisator van het VIB evenement
'Metabolism in Cancer and Stromal Cells'




Peter Carmeliet (c) De Standaard


Registreer voor 
'Metabolism in Cancer and Stromal Cells', een
 VIB conferentie