Kanker

Kanker is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende ziekten. Al deze verschillende soorten kanker hebben één gemeenschappelijk kenmerk: er zijn cellen die ongecontroleerd gaan delen en niet langer naar het ingebouwde remsysteem luisteren. Kanker is sinds 2005 bij mannen de belangrijkste doodsoorzaak, vóór hart- en vaatziekten. Bij vrouwen is het de tweede belangrijkste doodsoorzaak, na hart- en vaatziekten. Ongeveer 1 op 3 mannen en 1 op 4 vrouwen sterven aan kanker.
 

VIB en kankeronderzoek​

Als onderzoeksinstelling zoekt VIB naar nieuwe behandelingsmogelijkheden, onze onderzoekers zien noch behandelen patiënten. Voor advies inzake behandeling verwijzen we door naar de artsen.

Diverse groepen binnen VIB doen strategisch basisonderzoek naar kanker. Sommige trachten de moleculaire basis van kanker verder te ontrafelen om zo nieuwe pistes voor medicijnontwikkeling te identificeren. Andere richten zich meer specifiek op de meest schadelijke eigenschappen van kankercellen: hun vermogen om gezonde weefsels binnen te dringen (invasie) of hun capaciteit om uit te zaaien naar andere organen in het lichaam (metastasevorming).
 
Binnen VIB wordt enerzijds gezocht naar nieuwe therapeutische middelen om de strijd tegen kanker aan te gaan. Anderzijds worden ook oude middelen nieuw leven ingeblazen door de bijwerkingen te verminderen.

 

 Wisselwerking tussen ons immuunsysteem

 
 

 Kanker & bloedvatvorming, het belang van metabolisme

 
 
 

 Melanoom-onderzoek

 

Van cel tot gezwel

Zodra een cel een kankercel geworden is, blijft ze zich vermenigvuldigen zodat een kankergezwel of tumor ontstaat. Wanneer de kanker zijn gang kan blijven gaan, verhindert de ziekte geleidelijk aan de normale functionering van het organisme. Bovendien kunnen kankercellen van de primaire tumor losraken en zich via de bloedbaan of de lymfevaten verspreiden naar andere organen van het lichaam. De kankercellen dringen dan binnen in deze organen (invasie) waar ze secundaire tumoren veroorzaken.  Dit proces noemen we uitzaaiing of metastase. Metastasen verstoren de levensnoodzakelijke functies van ons lichaam; vaak met nefaste gevolgen. Veelal komen die uitzaaiingen immers terecht in cruciale weefsels zoals longen, lever en hersenen.
 

Goedaardig of kwaadaardig

Niet alle gezwellen vormen echter een bedreiging. Er zijn goedaardige en kwaadaardige gezwellen. Goedaardige gezwellen (bv. wratten) zijn meestal goed begrensd, groeien niet door de omringende weefsels heen en leiden niet tot uitzaaiingen. We spreken pas van kanker in het geval van kwaadaardige gezwellen. Deze kunnen gezonde omliggende weefsels binnendringen (invasie) en organen beschadigen.
 


Verschillende soorten kanker

Kanker komt voor in verschillende vormen. Elk orgaan en elke soort cel kan immers aan de basis liggen van een kankergezwel. De meeste kankers worden genoemd naar het orgaan of celtype waarin ze ontstaan.
  • Solide kanker ontstaat in een bepaald orgaan zoals de long of de darm. De tumor groeit hier uit tot een stevige klomp cellen.
  • Niet-solide kanker (niet-solide = vloeibaar, los) ontstaat in bloedcellen, beenmerg (waar bloedcellen worden aangemaakt) of lymfe. Voorbeelden zijn leukemie en lymfeklierkanker.
De meest voorkomende vormen van kanker bij mannen zijn: prostaat-, long- en darmkanker. Meer dan één derde van alle kankergevallen bij vrouwen is borstkanker, gevolgd door darm- en longkanker.


Factoren die een rol spelen bij het ontstaan van kanker

De omzetting van een normale cel tot een kankercel gebeurt door opeenvolgende veranderingen (mutaties) in cruciale genen. Die veranderingen kan je overerven van je ouders of ze zijn het gevolg van externe factoren.

Er zijn mutaties die overgeërfd kunnen worden en een sterk verhoogd risico geven op het ontstaan van kanker. Voorbeelden hiervan zijn het BRCA1-gen en het BRCA2-gen. Vrouwen die door overerving een dergelijke mutatie hebben, hebben een sterk verhoogd risico op het krijgen van borstkanker of eierstokkanker. Slechts 5% tot 10% van alle borstkankergevallen betreft een erfelijke vorm van kanker.

Verder is er een onomstotelijk verband tussen ons gedrag en het ontstaan van kanker. Bekende risicofactoren zijn onder meer roken, ongezond eten, overdreven alcoholgebruik, onvoldoende lichaamsbeweging, overmatige blootstelling aan zonnestralen, en werken met kankerverwekkende stoffen zoals asbest.
 
Meer info (Engelstalig filmpje)
 

Behandelingen

Als de kanker in een vroeg stadium ontdekt wordt, volstaat soms één behandelingsmethode. Het gaat meestal om een primaire tumor die door operatie verwijderd kan worden. Vaak zijn er echter ook uitzaaiingen naar andere delen van het lichaam die moeten worden aangepakt en die veel moeilijker te behandelen zijn. Een overzicht van de bestaande kankerbehandelingen staat op Reliable Cancer Therapies en op de websites van de Vlaamse Liga tegen Kanker en de Belgische stichting tegen kanker.
 

 Educatief

 
 

 Nieuws

 

 

VIB-onderzoek: