Vaccins

Met vaccins speelt geneeskunde in op het geheugen van ons immuunsysteem. Als mensen een bepaalde infectieziekte hebben overwonnen, krijgen ze die immers zelden opnieuw. Het is alsof het menselijk lichaam bij de afweer van een infectie op twee manieren functioneert: het overwinnen van de infectie en het levenslang beschermen van het lichaam tegen een volgende infectie. Dat willen we ook bekomen met vaccins.
 

Je immuunsysteem vakkundig om de tuin leiden

Vaccins gebruiken we om een immuunreactie op gang brengen. Vaccins zijn

  • niet sterk genoeg om ons ziek te maken
  • krachtig genoeg om ons te beschermen.
Het toedienen van een vaccin veroorzaakt in feite een eerste infectie die ons immuunsysteem klaarstoomt. Ons lichaam wordt voorbereid op de eventuele komst van de echte ziekteverwekker. Als de echte ziekteverwekker nadien toeslaat, wordt hij uitgeschakeld nog voor hij ons ziek kan maken.
 

Verschillende types vaccins

Meestal gebruikt men verzwakte of gedode ziekteverwekkers als vaccin. Dankzij de biotechnologie is het niet meer nodig om een volledig virus toe te dienen, maar volstaat het om één of meerdere stukjes (bijvoorbeeld eiwitten) van dat virus te gebruiken als vaccin.

Enkele voorbeelden van biotechvaccins
​Aandoening ​Beschikbaar sinds
​Hepatitis B ​1986
​Hepatitis A en B (combinatievaccin) ​1996
​Kinderverlamming, kroep, tetanus, kinkhoest, hersenvliesontsteking en geelzucht (een van de kindervaccinaties) ​2000
​Humaan Papillomavirus (infectie kan leiden tot baarmoederhalskanker) ​2006
 

Van kindsbeen al gevaccineerd

De allerkleinsten onder ons worden al zeer snel met vaccinaties geconfronteerd. Een regelmatig prikje in hun billetjes geeft hen een levenslange bescherming tegen ziektes zoals polio, mazelen en rode hond. Maar daar houdt het niet op.
 

Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker

Vandaag sterft er in België elke dag een vrouw aan baarmoederhalskanker. In heel wat gevallen is de kanker een gevolg van een infectie met het Humaan Papillomavirus. Er zijn ondertussen twee vaccins op de markt die bescherming bieden tegen dit virus. De vaccins bevatten stukjes van eiwitten van het virus. Een injectie met deze virale eiwitten stimuleert de aanmaak van neutraliserende antilichamen die voor bescherming zorgen. Het vaccin bevat geen DNA of levende viruspartikels en kan de patiënt dus niet infecteren of ziek maken.

Met vaccinatie kunnen drie op vier kankers voorkomen worden. Om een optimale bescherming te bieden, gebeurt de vaccinatie best voor het eerste seksueel contact.
 

Een spuitje tegen griep

Vaccins tegen ziektes zoals mazelen en polio zorgen ervoor dat je je leven lang immuun bent. Bij het griepvirus ligt het anders. Het virus verandert namelijk voortdurend van uiterlijk, waardoor het zich onherkenbaar maakt voor je immuunsysteem. Een bescherming tegen de ene griepvariant is daarom niet effectief tegen een andere variant. Om beschermd te zijn, moet je je dus telkens opnieuw laten vaccineren tegen de variant van het griepvirus die op dat moment circuleert. VIB-onderzoekers werken aan een algemeen vaccin tegen griep. Het zal je beschermen tegen elke griepvariant, waardoor een jaarlijkse vaccinatie niet meer nodig is.