Taakverdeling tussen de cellen van het immuunsysteem

Onderzoeker:  Jo Van Ginderachter (Vrije Universiteit Brussel)

​Jo Van Ginderachter onderzoekt de taakverdeling tussen de verschillende cellen van het immuunsysteem. Het immuunsysteem zorgt ervoor dat indringers zoals virussen, bacteriën en parasieten worden opgeruimd. Het treedt ook op tegen kankercellen. Maar als de natuurlijke afweer van het lichaam tekort schiet, dan kunnen infectieziektes uitbreken of kunnen kankercellen uitgroeien tot tumoren. In sommige gevallen kunnen cellen van het immuunsysteem zelfs tumorgroei stimuleren. Door de functies en het gedrag van de verschillende types afweercellen te onderzoeken, wil Van Ginderachter het verloop van ziektes in kaart brengen. Voortbouwend op de kennis over de afweercellen in het lichaam, wil hij nieuwe geneesmiddelen ontwikkelen.
 

In welk stadium bevindt een ziekte zich en welke rol spelen onze afweercellen hierin?

In het immuunsysteem zijn heel wat verschillende soorten cellen actief, zoals monocyten, macrofagen en dendritische cellen. Elk van die types van cellen heeft een bepaalde functie in het afweersysteem. Die functies worden door boodschapperstoffen geactiveerd. Bovendien voeren de afweercellen verschillende functies uit, afhankelijk van het weefsel waarin ze zich bevinden (bv. de tumor) of het stadium waarin een ziekte zich bevindt. De boodschappermoleculen en receptoren aan de oppervlakte van de cellen bepalen welke functies de cellen uitvoeren. Het onderzoek van Van Ginderachter en zijn medewerkers is erop gericht om de informatie over de boodschappermoleculen en de receptoren af te lezen en te gebruiken om het stadium te bepalen waarin een ziekte zich bevindt en de rol van de afweercellen daarin te begrijpen. Dit is belangrijke informatie bij het bepalen van de geschikte therapie, bijvoorbeeld voor kanker, de Afrikaanse slaapziekte of chronische ontstekingsziektes.


Nanobodies® tegen kanker en slaapziekte

Van Ginderachter en zijn team werken ook aan de ontwikkeling van Nanobodies® voor de bestrijding van kanker en slaapziekte, en het opvolgen van ontstekingsreacties. Dat is een veelbelovende techniek, gebaseerd op de ontdekking dat kamelen antilichamen aanmaken die veel kleiner en stabieler zijn dan klassieke antilichamen. Nadeel van de toepassing van klassieke antilichamen is dat het grote eiwitten zijn die moeilijk doordringen tot in het binnenste van de tumor. Bovendien hebben ze een complexe structuur waardoor grootschalige productie erg moeilijk en duur is.

Om aan die problemen het hoofd te bieden, gebruiken de Brusselse onderzoekers antilichamen die worden geproduceerd door kamelen, dromedarissen of lama’s. Naast gewone antilichamen maken kameelachtigen ook kleinere antistoffen met een vereenvoudigde structuur. Het is zelfs mogelijk om alleen het fragment van het antilichaam te behouden dat bindt met de stof waartegen het gericht is.

Omdat dit fragment zó klein is, noemt men het een ‘nanobody®’. Samen met de groepen van Serge Muyldermans, Jan Steyaert en Stefan Magez werkt Van Ginderachter aan de ontwikkeling en verbetering van Nanobodies® die helpen bij de bestrijding van kanker, de Afrikaanse slaapziekte en chronische ontstekingsziekten.
 

 Verwante onderzoeken aan VIB

 
 

 Nieuws

 
Macrofagen (groen en rood) kunnen fusioneren tot een 'giant' cel (geel)
© Jo Van Ginderachter, 2012