Patrick De Baetselier onderzoekt de taakverdeling tussen de verschillende cellen van het immuunsysteem. Het immuunsysteem zorgt ervoor dat indringers zoals virussen, bacteriën en parasieten worden opgeruimd. Het treedt ook op tegen kankercellen. Maar als de natuurlijke afweer van het lichaam tekort schiet, dan kunnen infectieziektes uitbreken of kunnen kankercellen uitgroeien tot tumoren. Door de functies en het gedrag van de verschillende types afweercellen te onderzoeken, wil De Baetselier het verloop van ziektes in kaart brengen. Voortbouwend op de kennis over de afweercellen in het lichaam, wil hij nieuwe geneesmiddelen ontwikkelen.
In welk stadium bevindt een ziekte zich?
In het immuunsysteem zijn heel wat verschillende soorten cellen actief, zoals macrofagen en myeloide dendritische cellen. Elk van die types van cellen heeft een bepaalde functie in het afweersysteem. Die functies worden door boodschapperstoffen geactiveerd. Bovendien voeren de afweercellen verschillende functies uit, afhankelijk van het stadium waarin een ziekte zich bevindt. De boodschappermoleculen en receptoren aan de oppervlakte van de cellen bepalen welke functies de cellen uitvoeren. Het onderzoek van De Baetselier en zijn medewerkers is erop gericht om de informatie over de boodschappermoleculen en de receptoren af te lezen en te gebruiken om het stadium te bepalen waarin een ziekte zich bevindt. Dit is belangrijke informatie bij het bepalen van de geschikte therapie, bijvoorbeeld voor AIDS, kanker, of de Afrikaanse slaapziekte.
Nanobodies® tegen kanker en slaapziekte
De Baetselier en zijn team werken ook aan de ontwikkeling van
Nanobodies® voor de bestrijding van kanker en slaapziekte. Dat is een veelbelovende techniek, gebaseerd op de ontdekking dat kamelen antilichamen aanmaken die veel kleiner en stabieler zijn dan klassieke antilichamen. Nadeel van de toepassing van klassieke antilichamen is dat het grote eiwitten zijn die moeilijk doordringen tot in het binnenste van de tumor. Bovendien hebben ze een complexe structuur waardoor grootschalige productie erg moeilijk en duur is.
Om aan die problemen het hoofd te bieden, gebruiken de Brusselse onderzoekers antilichamen die worden geproduceerd door kamelen, dromedarissen of lama’s. Naast gewone antilichamen maken kameelachtigen ook kleinere antistoffen met een vereenvoudigde structuur. Het is zelfs mogelijk om alleen het fragment van het antilichaam te behouden dat bindt met de stof waartegen het gericht is.
Omdat dit fragment zó klein is, noemt men het een ‘nanobody®’. Samen met de groepen van Serge Muyldermans, Jan Steyaert en Stefan Magez werkt De Baetselier aan de ontwikkeling en verbetering van Nanobodies® die helpen bij de bestrijding van kanker en de Afrikaanse slaapziekte.