Recombinante eiwitten

De biotechnologie heeft reeds een schat aan nieuwe geneesmiddelen opgeleverd. Het principe is altijd in grote lijnen hetzelfde: men gebruikt micro-organismen, cellen, planten of dieren om de stoffen aan te maken die de patiënt nodig heeft.
 

Eencellige organismen maken medicijnen

Biotechnologen kunnen micro-organismen aanpassen zodat ze eiwitten maken die we kunnen gebruiken als geneesmiddelen. Een gen met de code voor het gewenste eiwit, wordt met behulp van DNA-technieken in een bacterie of een gistcel aangebracht. De genetisch gewijzigde micro-organismen worden in grote productievaten gekweekt, in een vloeistof met voedingsstoffen. Meestal scheiden de micro-organismen het eiwit rechtstreeks in de vloeistof af en kan men het er zonder veel moeite uit opzuiveren. Eiwitten die op deze manier gemaakt worden, noemt men recombinante eiwitten. In 1987 kwam het eerste recombinante geneesmiddel in België op de markt: insuline.
 

Miljoenen suikerzieke patiënten gebruiken biotechnologische insuline

Suikerzieke patiënten of diabetici zijn niet in staat het levensnoodzakelijke eiwit insuline aan te maken. Vroeger stierven veel diabetici snel na het uitbreken van de ziekte, tot men in 1921 insuline ontdekte en de patiënten ermee kon behandelen. De productie van insuline als geneesmiddel was echter niet eenvoudig: het werd geïsoleerd uit de pancreas van koeien en varkens. Maar één varken levert slechts een dosis van één week voor één patiënt.

Vandaag krijgen deze patiënten injecties met insuline die gemaakt wordt door genetisch gewijzigde bacteriën of gisten. Dit biotechnologische insuline wordt overal ter wereld verkocht en vervangt meer en meer het insuline van dierlijke oorsprong. Het is niet alleen in onuitputtelijke hoeveelheden voorradig, maar voorkomt ook het risico op besmetting met ziekteverwekkers zoals virussen.
 

Met recombinante eiwitten verschillende ziektes aanpakken

Ondertussen zijn er al recombinante geneesmiddelen op de markt tegen verschillende aandoeningen. Enkele voorbeelden:

​Aandoening ​Recombinant geneesmiddel ​Op de markt sinds…
​Diabetes ​Insuline ​1987
​Bloedarmoede ​Erythropoïetine (EPO) ​1989
​Ondersteuning van menselijk immuunsysteem na chemotherapie ​Granulietkolonie stimulerende factor ​1994
​Multiple Sclerose ​Interferon-β, een belangrijke component van het immuunsysteem ​1995
Hart- en vaatziektes ​ Plasminogeenactivator ​ 1996​
Reuma ​ ​Inhibitor van TNF, een belangrijke component van het immuunsysteem ​2000
 

 Educatief

 
 

 Nieuws