Ontstaan van kanker

Onderzoeker:  Anna Sablina (KU Leuven)

Anna Sablina en haar team onderzoeken hoe gezonde cellen kunnen wijzigen in kankercellen. Het in kaart brengen van bepaalde moleculen – de fosfatasen – die vermoedelijk betrokken zijn bij het onderdrukken van kanker, kan de basis vormen van een nieuwe kankertherapie.


Kankercellen blijven ongecontroleerd vermenigvuldigen

Ons lichaam is opgebouwd uit duizenden miljarden cellen. Voortdurend worden verouderde of beschadigde cellen vervangen. Celdeling is streng gecontroleerd. Alleen wanneer nodig worden nieuwe cellen bijgemaakt. Maar dit is niet zo bij kankercellen. Kankercellen omzeilen het controlesysteem en blijven ongecontroleerd vermenigvuldigen. Bij kankercellen is het DNA van de genen die celdeling stimuleren of celdeling remmen, beschadigd. Hierdoor maakt de cel teveel stoffen aan die de celdeling stimuleren. Of te weinig stoffen die de celdeling remmen. Het resultaat is in beide gevallen hetzelfde: ongeremde celgroei ofwel kanker.


Kinasen en fosfatasen en hun rol bij het ontstaan van kanker?

Kinasen zijn enzymen die een fosfaatgroep kunnen aanbrengen op een ander molecule of eiwit. Bepaalde veranderingen in kinasen kunnen ervoor zorgen dat ze constitutief actief zijn. Deze voortdurend actieve eiwitten blijven aan de cel de opdracht geven om te delen. Constitutief actieve kinases zijn dus een belangrijke drijfveer voor het ontstaan van kanker. Vandaag zijn er al kinase-remmers op de markt.
 
Daarentegen is over de rol van fosfatasen bij kanker weinig geweten. Fosfatasen zijn enzymen die een dergelijke fosfaatgroep kunnen verwijderen, en dus misschien betrokken zijn bij het onderdrukken van kanker.

Welke fosfatasen onderdrukken kanker?

De groep van Anna Sablina wil de fosfatasen die betrokken zijn bij de controle van celtransformatie in kaart brengen. Zij zullen deze studie uitvoeren op drie verschillende niveaus: zowel DNA-, RNA- als eiwitprofielen zullen onderzocht worden. Met behulp van een RNA-studie willen de vorsers de fosfatasen die een rol spelen bij celtransformatie identificeren. Bij menselijke kankercellen voeren ze een genoom-wijde screening uit om na te gaan of er veranderingen zijn in de genen die voor fosfatasen coderen en dus de verandering van gezonde cellen naar kankercellen in de hand werken. Door een proteomische benadering, waarbij alle eiwitten in de cel onderzocht worden, zal men proberen de rol van deze fosfatase complexen bij het onderdrukken van kanker op te helderen.
 
Dit onderzoek kan bijdragen tot de identificatie van nieuwe doelmoleculen die de basis kunnen vormen van een nieuwe kankerbehandeling.
 

 Verwante onderzoeken aan VIB

 
 

 Nieuws