Eiwitten die kanker onderdrukken

Onderzoeker:  Frans Van Roy (UGent)

Frans Van Roy en zijn team bestuderen in detail eiwitten die bij het ontstaan of de uitzaaiing van kanker aangetast zijn en mogelijk remmend werken op deze agressieve processen. Belangrijk hierbij zijn de zogenaamde kleefeiwitten die ervoor zorgen dat gelijkaardige cellen een rigide structuur vormen en verhinderen dat tumorcellen loskomen en uitzaaien naar andere delen van het lichaam.
 

Invasie en metastasevorming

Een eigenschap van kwaadaardige tumoren is dat ze zich op abnormale wijze kunnen verspreiden in het lichaam. Dat proces heet kankeruitzaaiing en verloopt in verschillende stappen. Bij de eerste stap maken kankercellen zich los van de oorspronkelijke tumor, waarna ze zich in het naburig vreemd weefsel verspreiden (invasie) en zich via de bloedbaan of de lymfevaten kunnen verspreiden naar andere plekken in het lichaam. Bij een volgende stap dringen ze binnen in een ander orgaan, waar ze als laatste stap kunnen uitgroeien tot nieuwe tumoren (metastasen). Eenmaal de kanker zich heeft uitgezaaid, is totale genezing vaak onmogelijk geworden.
 

E-cadherine

Gedurende verschillende jaren heeft de onderzoeksgroep van Frans Van Roy zich vooral gefocust op het kleefeiwit E-cadherine en verwante eiwitten. Bij vele kwaadaardige tumoren is de werking van E-cadherine verstoord waardoor de kleefkracht tussen de cellen verminderd is en de kankercellen kunnen uitzwermen in het lichaam. Mutaties in E-cadherine kunnen de de kleefstripactiviteit van het eiwit  verminderen. Ook een verlaagde productie van E-cadherine kan de oorzaak zijn van de verminderde kleefstripactiviteit tussen de cellen. De hoeveelheid E-cadherine wordt bepaald door het meer of minder tot uitdrukking brengen van het E-cadherine-gen. Een derde oorzaak voor het tekort aan kleefkracht tussen de cellen ligt bij de catenine-ewitten. Zij slaan de brug tussen E-cadherine en het inwendige skelet van de cel. Het cadherine-catenine-complex speelt dé centrale rol in het onderdrukken van het uitzaaien van kanker.
 

Cel-cel interacties

Recent heeft het team van Frans Van Roy nieuwe eiwitten geïdentificeerd die cruciaal zijn voor cel-cel interacties naar analogie met het vroeger gekarakteriseerde cadherine-catenine-complex. Belangrijke voorbeelden zijn protocadherines en verschillende armadillo eiwitten, waartoe onder andere beta-catenine, 120-catenine en de plakofilines behoren. Nu gaan de vorsers na welke functies deze eiwitten hebben in zowel normale als pathologische processen. Ook het identificeren van afwijkingen in kankers, die invloed hebben op de functionaliteit van deze eiwitten en aldus betrokken zijn bij het ontstaan en verspreiden van kanker, is één van hun doelstellingen.
 

 Verwante onderzoeken aan VIB

 
 

 Nieuws

 
e-cadherine