Interview met Piet Vanthemsche - Boerenbond

"De ogen van onderzoekers zijn onze bril naar de toekomst. Hun werk is essentieel voor de verdere ontwikkeling van landbouw."

Hoe belangrijk zijn nieuwe technologieën voor de landbouw in Vlaanderen?
Nieuwe technologieën zijn heel belangrijk en zullen dat blijven, om antwoorden te bieden op de grote uitdagingen voor de landbouw. We zullen in de toekomst meer moeten produceren met minder impact op het milieu. Dit gaat over de structuur van de bodem, en over het gebruik van bestrijdingsmiddelen en water. Om dat mogelijk te maken, hebben we nieuwe technologieën nodig. Biotechnologie is er één van. De ogen van onderzoekers zijn de bril waarmee we naar de toekomst kijken. Fundamenteel en toegepast onderzoek zijn essentieel voor de verdere ontwikkeling van onze landbouw. Dit is belangrijk bij ons, maar nog veel belangrijker in ontwikkelingslanden. Zij staan voor de uitdaging om in de komende decennia meer te produceren.


In hoeverre zijn ook Vlaamse landbouwers gebaat bij een hogere opbrengst?

De opbrengst in de Vlaamse landbouw is vrij spectaculair gestegen, ook in de laatste 10 tot 20 jaar. Dit is ook nodig. Onze landbouwers leven in een zeer dure omgeving met zeer dure grond, dure arbeid en dure energie. Ze kunnen alleen overleven als ze topopbrengsten halen. De efficiëntie van het productieproces maximaliseren zal altijd een zeer grote prioriteit blijven. 

Het onderzoek en de hele genetische evolutie, namelijk het verbeteren en creëren van rassen, maar ook het aanpassen van productietechnieken, kan daar zeker een belangrijke rol in spelen. De vooruitgang komt voort uit onderzoek en ontwikkeling, dat is evident.
 
Biotechnologie kan ingezet worden om plantenveredeling te versnellen. Het is bijzonder jammer dat het debat over biotechnologie vernauwd wordt tot een debat over genetisch gewijzigde gewassen (GGO’s). Zelfs binnen de GGO’s heb je een brede waaier aan toepassingen die onderling heel verschillend zijn. Inhoudelijk, en ook op ethisch vlak, zitten daar grote nuances tussen. Maar die discussie wordt nooit gevoerd. Men is voor of tegen, zwart of wit.

Hoe staat de Boerenbond tegenover GGO’s?   
GGO’s  kunnen een aantal antwoorden bieden op uitdagingen die zich vandaag aanbieden. Maar je mag GGO’s niet los zien van landbouwproductiesystemen. In Vlaanderen is dit zeer gesofisticeerd. Maar in ontwikkelingslanden moeten ze nog bouwen aan een landbouwbeleid. Je moet de mogelijke opportuniteiten van GGO’s telkens afwegen binnen het lokale productiesysteem.
 
Vlaamse landbouwers staan in het algemeen positief ten opzichte van de technologie, maar landbouw is geen eiland in de maatschappij. We hebben geleerd rekening te houden met de gevoelens van de consument. Het zal dus niet de boer alleen zijn die beslist of hij GGO’s gebruikt of niet. Wanneer er een kader bestaat waarbinnen het mogelijk is, er een maatschappelijke acceptatie is en er voordelen aan verbonden zijn, kunnen GGO’s geteeld worden. We blijven het onderzoek van nabij volgen.
 
Wat onze landbouwers niet begrijpen, is dat het in de rest van de wereld anders is. Het is allemaal goed en wel om in Europa te beslissen om er niet voor te kiezen, maar men moet wel bekijken wat dit betekent voor de concurrentiepositie van onze boeren. Die voelen de effecten nu al. De grote Europese terughoudendheid stelt ons landbouwsysteem dus voor problemen.
 

VIB-ONDERZOEK 

VIB-onderzoekers werken mee aan landbouwgewassen met hogere opbrengst


VIB-wetenschappers bestuderen of de opbrengst van landbouwgewassen kan worden opgekrikt. Opbrengstverhoging is een hot topic  in het plantenonderzoek. De wereldwijde vraag naar voeding,  bouwmaterialen, grondstoffen voor kleding, industrie en biobrandstoffen zal de komende jaren blijven stijgen. Omdat de beschikbare landbouwoppervlakte niet toeneemt, moeten we grotere opbrengsten kunnen realiseren.

 
Dat is niet eenvoudig. Gewasopbrengst en de groei van planten zitten complex in elkaar. In een plant werken tienduizenden genen samen om de plant te laten ontkiemen, groeien en bloeien.  Voor verschillende planten hebben VIB-onderzoekers meegewerkt aan het ontcijferen van de volledige DNA-code. Maar ze kijken ook verder. Ze onderzoeken de plant als een levend geheel. Dat heet systeembiologie: het ingewikkelde kluwen van genen, eiwitten en biologische processen blootleggen.
 
VIB-wetenschappers hebben al een aantal genen geïdentificeerd die de plantengroei en de grootte van plantenorganen, zoals bladeren, sterk verhogen. Een andere VIB-onderzoeksgroep heeft de machinerie in kaart gebracht die de deling van plantencellen aanstuurt. Ook dat kan van belang zijn voor de verhoging van opbrengst van gewassen. Hoe meer de cellen delen, hoe sneller of hoe groter de plant zal groeien.
 
 
"Onderzoek naar de werking van planten kan zorgen voor gewassen met een hogere opbrengst", Piet Vanthemsche
 
© VIB, 2012