Interview met Sylvester Elikana Anami - Keniaans plantenonderzoeker

 
"Het VIB-plantenonderzoek staat wereldwijd aan de top. Daarom wilde ik hier expertise opdoen om in Kenia te gebruiken."

Hoe pakken mensen in Kenia het droogteprobleem aan?
Droogte is een groot probleem in mijn land. Het zorgt voor een aanzienlijk verlies aan groei en productiviteit van gewassen, en dit leidt tot honger en armoede. Dankzij investeringen van de Keniaanse overheid in efficiëntere irrigatietechnologieën zijn voedselzekerheid en familie-inkomens sterk verbeterd. Met conventionele veredeling heeft men nieuwe variëteiten van gewassen zoals tropische mais en zoete aardappelen ontwikkeld die opgewassen zijn tegen droogte. Daarnaast zijn er onderzoeksinitiatieven om droogtetolerante Afrikaanse mais te ontwikkelen via traditionele veredelingstechnieken, ‘marker-assisted breeding’ (n.v.d.r. veredeling van planten gebaseerd op het herkennen van natuurlijke verschillen in het DNA), en genetische wijziging van planten.
 
Nu kunnen wetenschappers de toenemende genetische kennis over tropische gewassen gebruiken voor hun onderzoek. Ik ben er zeker van dat dit de innovatieve spirit van wetenschappers in ontwikkelingslanden naar een hoger niveau zal katapulteren. Dankzij dit soort basisonderzoek kunnen we sneller gewassen ontwikkelen met eigenschappen aangepast aan de klimaatsverandering, en dus met een hogere opbrengst. In de ruimere geografische context zullen de resultaten bijdragen tot voedselveiligheid, landbouwdiversificatie en nieuwe inkomsten. Dit kan significante economische voordelen opleveren voor de arme lokale bevolking
 
Als jong onderzoeker kwam u naar Gent voor uw onderzoek. Waarom wilde u dit doen in het plantendepartement van VIB?
Ik kwam naar België om kennis te verwerven die ik in Kenia kan gebruiken. Ik besefte dat de successen van conventionele veredelingstechnieken in de strijd tegen droogte eerder beperkt waren en dat genetische kennis en biotechnologie veel kunnen opleveren om nieuwe gewassen te ontwikkelen. Daarom wilde ik toegang krijgen tot geavanceerde technieken en robuuste tools voor analyse en datamanagement. VIB staat met zijn plantenonderzoek wereldwijd aan de top. Het was de ideale plaats voor mijn opleiding. De Gentse onderzoekers ontrafelen de biologie van planten en exploreren hun potentieel om een duurzame wereld te bouwen.

Ik werk nu als onderzoeker aan de Mombasa Polytechnic University College (MPUC) in Kenia. We zijn met ongeveer 200, maar we hebben geen labo voor moleculaire biologie. In Gent heb ik nieuwe wetenschappelijke ideeën opgedaan door te participeren in brede onderzoeksgebieden en door te werken in de nabijheid van biotechbedrijven. Deze kennis kan ik gebruiken om plantengroei in Kenia te begrijpen en te verbeteren. Biotechnologie is geen wondermiddel op zich, maar wel een belangrijke aanvulling aan andere manieren van veredelen. Ik zal mijn kennis ook gebruiken om een nieuwe generatie uitmuntende jonge wetenschappers op te leiden aan het MPUC.
 
Werkt u nog samen met de VIB-wetenschappers?
Ik werk al meer dan 8 jaar met hen samen hoe we met biotechnologie mais kunnen verbeteren. Zo kan ik inzichten verwerven om te gebruiken in onze lokale context. Er staan nieuwe samenwerkingsprojecten op stapel waarbij VIB zijn innovatieve technologieën en steeds toenemende kennis wil inzetten voor toepassingen in Afrika. Deze projecten zijn nodig om de nieuwe expertise van VIB efficiënt om te zetten naar Kenia.
 

VIB-ONDERZOEK

Minder stress bij planten en landbouwers
 
Te warm, te koud, te nat, te droog… Het weer bezorgt landbouwers voortdurend stress. Maar ook planten krijgen er stress van - letterlijk. Ze groeien trager en geven minder opbrengst. VIB-wetenschappers onderzoeken hoe dat komt. Ze brengen in kaart welke stoffen en genen in werking zijn bij gestreste planten.
 
Die kennis kan gebruikt worden in de ontwikkeling van planten die beter bestand zijn tegen stress, zoals droogte of nachtvorst. De uitdaging is om dit te doen zonder dat de planten onder ‘normale’ omstandigheden minder goed presteren.
 
VIB-onderzoekers zijn erin geslaagd om ‘zuinige’ planten te selecteren – planten met een efficiënter energieverbruik. Bij dezelfde hoeveelheden water en mest, leveren deze planten een hogere opbrengst dan de andere. De selectietechniek is gebaseerd op inzichten in de epigenitica – een informatielaag bovenop de genetische code van de plant, die mee bepaalt hoe de plant zijn DNA gebruikt.
 
Andere VIB-wetenschappers hebben een nieuwe strategie ontwikkeld om gewassen beter bestand te maken tegen droogte. Planten blijken overdreven te reageren op een mild tekort aan water door hun groei te snel stil te leggen. Door de reactie te milderen, willen de wetenschappers gewassen selecteren die bij watertekort toch blijven doorgroeien.
 
Om al dit onderzoek om te zetten in gewassen geschikt voor de landbouw, heeft VIB samenwerkingen opgezet met industriële partners. Toepassingen zijn nog ver weg. Maar misschien kan dit onderzoek leiden tot minder stress op het veld – voor plant en landbouwer.

 

 

 

 
© VIB, 2012