60. Het maken van een DNA-profiel
Algemene info
De genetische informatie (DNA) in de kern van elke cel van één individu is volledig identiek. Vertrekkend van een bevruchte eicel wordt immers bij elke celdeling het volledige DNA overgeschreven. Nochtans is de genetische variatie tussen verschillende individuen zeer groot. Elke persoon beschikt over een eigen DNA-profiel, ook wel een genetische “vingerafdruk” genoemd. De drijvende kracht achter deze verschillen zijn mutaties. Mutaties zijn veranderingen in het DNA die zowel spontaan als onder invloed van externe factoren (blootstelling aan vreemde stoffen, bestraling, …) kunnen ontstaan. Indien deze mutaties ontstaan in geslachtscellen dan worden deze veranderingen tijdens de voortplanting op de volgende generaties overgebracht.
Het bestaan van unieke DNA-profielen biedt vele mogelijkheden in zowel misdaad-onderzoek als in onderzoek naar familiale verwantschappen. Bij gewelddaden zoals moord of verkrachting komt het er op aan om een individu aan te wijzen op basis van achtergelaten sporen, zoals sperma, haren of bloedvlekken. In deze sporen is vaak DNA terug te vinden en een overeenkomst tussen het DNA van een achtergelaten spoor en het DNA van een potentiële dader vormt een belangrijke aanwijzing. Een ander voorbeeld waarbij DNA-profielen worden gebruikt is bij betwisting van het vaderschap. Ieder individu erft DNA van zowel zijn moeder als van zijn vader (unieke samenstelling). Elke band in het DNA-profiel van het kind, die niet afkomstig is van de moeder, moet wel terug te vinden zijn in het profiel van de vader. Het is dus enkel een kwestie van deze banden terug te vinden in het DNA-profiel van één van de kandidaat vaders. Een derde voorbeeld van DNA-profiling is identificatie van slachtoffers bij ongevallen. Bij sommige rampen zoals vliegtuigongevallen en branden worden mensen onherkenbaar verminkt. Traditioneel probeerde men de slachtoffers dan te identificeren op basis van bijvoorbeeld de tanden. Nu kan men de lichamen van de slachtoffers identificeren door hun DNA-profiel te vergelijken met dit van hun verwanten.
Omschrijving
Tijdens dit practicum is het de bedoeling kennis te maken met het bestaan van “DNA-profiling” en de verschillende toepassingsmogelijkheden. In een praktisch gedeelte zal, met behulp van gelelektroforese, door de leerlingen zelf een DNA-profiel worden aangemaakt. Achteraf zijn er computer-simulaties waarbij er ‘gespeeld’ kan worden met verschillende aspecten van DNA-profiling.
Begeleiders
Ann Cuypers, Karen Smeets, Brigitte Vanacken
Plaats
Universiteit Hasselt, Centrum voor Milieukunde
Campus Diepenbeek
Agoralaan - Gebouw D
3590 Diepenbeek
|